Podstawa programowa

        • .

        • NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

          Dokumentacja Szczegółowa (Obowiązuje od 1 września 2026 r.)

          Niniejszy dokument przedstawia szczegółową strukturę nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego, opartej na 9 kluczowych obszarach rozwoju dziecka oraz obligatoryjnych doświadczeniach edukacyjnych.

          I. Szczegółowy Wykaz 9 Obszarów Osiągnięć Dziecka

          1. Obszar społeczny

          **Istota obszaru:** Przejście od egocentryzmu do budowania trwałych i opartych na wzajemnym szacunku relacji rówieśniczych oraz pełnego zrozumienia ról społecznych.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Dziecko przyjmuje perspektywę innych osób; efektywnie współdziała w grupie podczas zadań i zabaw; negocjuje rozwiązania konfliktów bez przemocy; respektuje wspólnie ustalone zasady grupy; angażuje się w życie społeczności lokalnej.

          **Wytyczne realizacyjne:** Zapewnienie dzieciom realnego wpływu na funkcjonowanie grupy oraz włączanie ich w proces planowania wspólnych aktywności.

          2. Obszar osobisty

          **Istota obszaru:** Budowanie silnego poczucia tożsamości, autonomii, sprawczości oraz stabilności i odporności emocjonalnej.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Rozpoznawanie, nazywanie i komunikowanie swoich emocji związanych z sytuacjami bieżącymi i przeszłymi (np. osiągnięcie 2.9: „jestem zły, bo...”); rozwijanie adekwatnego poczucia własnej wartości; budowanie odporności psychicznej.

          **Wytyczne realizacyjne:** Obowiązkowe zorganizowanie w salach kącików wyciszenia wspierających samoregulację emocjonalną. Celebrowanie posiłków bez pośpiechu i bez zmuszania do jedzenia.

          3. Obszar językowy (Komunikowanie się ze światem)

          **Istota obszaru:** Najbardziej rozbudowany segment (21 mierzalnych osiągnięć) ukierunkowany na rozwój mowy, komunikacji oraz wszechstronne przygotowanie do szkoły.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Bogacenie słownictwa czynnego i biernego; budowanie poprawnych gramatycznie wypowiedzi; eksperymentowanie z językiem; słuchanie ze zrozumieniem tekstów literackich; rozpoznawanie liter; budowanie gotowości do nauki czytania i pisania; zainteresowanie czytelnictwem.

          **Wytyczne realizacyjne:** Obowiązkowe, codzienne przygotowanie do posługiwania się językiem obcym nowożytnym, w pełni zintegrowane z zabawą i codzienną rutyną (całkowity brak tradycyjnych lekcji przy stolikach).

          4. Obszar matematyczny (Odkrywanie matematyki wokół siebie)

          **Istota obszaru:** Obejmuje 15 szczegółowych osiągnięć nastawionych na myślenie logiczne i praktyczne zastosowanie pojęć matematycznych.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Orientacja w przestrzeni i schemacie własnego ciała; dostrzeganie rytmów i regularności; klasyfikowanie obiektów; intuicja geometryczna; przeliczanie i porównywanie liczebności zbiorów; posługiwanie się pojęciami czasu i miary w codziennym życiu.

          **Wytyczne realizacyjne:** Odejście od teoretycznych definicji na rzecz matematyki w działaniu (manipulowanie klockami, patykami, segregowanie).

          5. Obszar przyrodniczy (Odkrywanie przyrody i dbanie o nią)

          **Istota obszaru:** Łączy wiedzę o świecie ożywionym i nieożywionym z praktyczną edukacją ekologiczną (12 osiągnięć).

          **Kluczowe osiągnięcia:** Rozpoznawanie rodzimych gatunków roślin i zwierząt z najbliższego otoczenia; rozumienie podstawowych zależności w ekosystemach; dostrzeganie zmian sezonowych w naturze; prowadzenie prostych eksperymentów badawczych i obserwacji.

          **Wytyczne realizacyjne:** Wymóg aktywnej opieki nad przyrodą – np. poprzez zespołową uprawę ogródka warzywnego, zielnika lub kwiatów.

          6. Obszar techniczny (Poznawanie techniki przez działanie)

          **Istota obszaru:** Nacisk na majsterkowanie, konstruowanie oraz intensywne rozwijanie motoryki małej (9 osiągnięć).

          **Kluczowe osiągnięcia:** Bezpieczne posługiwanie się prostymi narzędziami (nożyczki, klej, przyrządy pomiarowe); budowanie zaawansowanych konstrukcji przestrzennych z klocków oraz materiałów wtórnych; rozumienie zasad działania podstawowych urządzeń domowych.

          **Wytyczne realizacyjne:** Zapewnienie bezpiecznego dostępu do różnorodnych materiałów konstrukcyjnych i narzędzi w codziennej aktywności.

          7. Obszar cyfrowy

          **Istota obszaru:** Nowy moduł edukacyjny wprowadzający fundamentalne pojęcie higieny cyfrowej i bezpieczeństwa w sieci.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Rozpoznawanie urządzeń cyfrowych; rozumienie roli Internetu jako źródła wiedzy i zagrożeń; dostrzeganie wpływu reklam i mediów na ludzkie zachowania; rozwijanie myślenia algorytmicznego bez użycia prądu (tzw. coding unplugged).

          **Wytyczne realizacyjne:** Rygorystyczny zakaz indywidualnego i samodzielnego korzystania z urządzeń ekranowych (smartfony, tablety) przez dzieci, poza uzasadnionymi potrzebami edukacji specjalnej. Ekran może być użyty przez nauczyciela wyłącznie jako środek dydaktyczny w minimalnym zakresie.

          8. Obszar artystyczny

          **Istota obszaru:** Rozwijanie wrażliwości estetycznej oraz ekspresji twórczej dziecka poprzez różnorodne kanały sztuki.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Śpiewanie pieśni i piosenek; gra na instrumentach perkusyjnych (Orffa); improwizacja ruchowa i taneczna; posługiwanie się zróżnicowanymi technikami plastycznymi; odgrywanie ról w małych formach teatralnych.

          **Wytyczne realizacyjne:** Zapewnienie swobody twórczej i unikanie narzucania sztywnych wzorów prac plastycznych.

          9. Obszar ruchowy

          **Istota obszaru:** Świadome rozwijanie i stymulowanie motoryki dużej oraz wieloaspektowa promocja zdrowego stylu życia.

          **Kluczowe osiągnięcia:** Utrzymywanie równowagi; wysoka koordynacja ruchowa i zwinność w zabawach bieżnych, skocznych i rzutnych; wypracowanie trwałych nawyków dbania o zdrowie i higienę osobistą.

          **Wytyczne realizacyjne:** Obowiązkowe codzienne wyjścia na świeże powietrze dla wszystkich grup. Minimum raz w tygodniu dzieci muszą spędzić poza budynkiem przedszkola ciągiem ponad 1 godzinę (np. park, las), o ile nie ma alertów pogodowych.

          II. Obowiązkowe Doświadczenia Edukacyjne

          Podstawa programowa wprowadza sztywne ramy organizacyjne dla placówek. Nauczyciel ma obowiązek zapewnić realizację poniższych doświadczeń praktycznych:

          Częstotliwość

          Wymagane Doświadczenie Edukacyjne

          Co najmniej raz w roku szkolnym

          • Wyjście jako aktywny odbiorca sztuki (teatr, muzeum, koncert filharmonii).
          • Prowadzenie i systematyczne dokumentowanie/ilustrowanie obserwacji przyrodniczych.
          • Wspólne wysiewanie oraz zespołowa uprawa warzyw, ziół lub kwiatów.
          • Zespołowe zaplanowanie i odbycie wycieczki lub wyjścia poza teren przedszkola.
          • Udział w przygotowaniu występu dla społeczności lokalnej (np. Dzień Babci, festyn).
          • Uczestnictwo w zorganizowanym wydarzeniu sportowym lub promującym zdrowie.
          • Publiczna prezentacja efektów pracy grupy (plakat, wystawa, kronika przedszkolna).

          Przynajmniej raz w całym cyklu przedszkolnym

          • Przez minimum 10 dni z rzędu tworzenie zabawek i pomocy wyłącznie z materiałów z odzysku.
          • Zespołowe przygotowanie makiety przestrzennej (np. makieta najbliższej okolicy przedszkola).
          • Podjęcie wspólnego działania charytatywnego lub pomocowego na rzecz innych osób/zwierząt.
          • Zaplanowanie i przeprowadzenie realnych zakupów w sklepie jako cała grupa.